Nieuwe regeling ter bevordering van overdrachten van familiale ondernemingen

Mathilde Pourplanche - Legal & Tax Department
15 mei 2017
Overdrachten via schenking of vererving in het Brusselse Gewest (verordening van 12 december 2016 - inwerkingtreding 1 januari 2017).

Dit betreft een nieuwe Brusselse regeling, gebaseerd op de Vlaamse regeling, die de volledige vrijstelling van schenkingsbelasting toelaat, onafhankelijk van de identiteit van de begiftigde, voor Brusselse eigenaars van familiale ondernemingen die hun onderneming aan hun kinderen wensen over te dragen.

1. Toepassingsgebied van de Regeling

  • Eigenaren of aandeelhouders van familiale ondernemingen;

  • In de loop van de 5 jaar voorafgaand aan de overdracht van de familiale onderneming, meer dan 2,5 belastingjaren gevestigd in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest;

  • Zelfs al heeft de onderneming haar maatschappelijke zetel (plaats van feitelijk beheer) in een ander gewest of in een ander land dat deel uitmaakt van de Europese Economische Ruimte (EER).

2. Overdracht via vererving

De forfaitaire tarieven die gelden voor de successiebelasting blijven onveranderd: 3% op vererving in rechte lijn (en tussen partners) et tot 7% indien de band (bijna) onbestaande is.

3. Voorwaarden

  • Deze regeling kan worden toegepast voor overdrachten in volle eigendom, overdrachten van de blote eigendom of overdrachten van het vruchtgebruik.
  • De plaats van feitelijk beheer van de onderneming dient zich in een van de lidstaten van de EER te bevinden.
  • In principe geldt deze regeling enkel voor ondernemingen van familiale aard.
    Per uitzondering kan de regeling ook toegepast worden voor een onderneming die door een ondernemer in eigen naam wordt opgericht, ALS de onderneming persoonlijk bestuurd wordt door de schenker/erflater of zijn partner, tot aan de datum van de overdracht.
    De onderneming mag door ten hoogste 3 families bestuurd worden, en:

    • De verkopers dienen ofwel over minstens 50% van de aandelen te beschikken die toebehoren aan de schenker/erflater en hun familie.

    • Of de verkopers dienen over minstens 30% van de aandelen te beschikken die toebehoren aan de schenker/erflater:

      • Indien de schenker/erflater, samen met een andere aandeelhouder, minstens 70% van de aandelen in volle eigendom heeft.

      • Indien de schenker/erflater, met twee andere aandeelhouders en hun familie, minstens 90% van de aandelen in volle eigendom heeft.

  • De economische activiteit van de onderneming zelf of minstens één van de rechtstreekse dochterondernemingen dient een industriële, commerciële of artisanale activiteit, een landbouwactiviteit of een vrij beroep te zijn.
    Voor ondernemingen opgericht in eigen naam: alle activa dienen dienovereenkomstig geïnvesteerd te zijn.

  • Een onderneming zonder feitelijke economische activiteit die over minstens 30% beschikt van de aandelen van een rechtstreekse dochteronderneming, die gevestigd is in de EER en die aan de voornoemde voorwaarden voldoet, kan eveneens genieten van deze regeling.
    Het verlaagde tarief wordt enkel toegepast op de waarde van de aandelen van de holdingmaatschappij in de dochterondernemingen die aan de voorwaarden wat betreft activiteit voldoen.
  • Boekhoudkundige criteria die bepalen dat er geen economische activiteit bestaat:

    • Indien de balans van minstens één van de drie begrotingsjaren voorafgaand aan de datum van de schenking of de vererving aangeeft dat: de salarissen, de sociale bijdragen en de pensioenen 1,5% of minder van de totale activa voorstellen en dat de boekwaarde van de terreinen en de gebouwen meer dan 50% van de totale activa voorstelt.
      Weerlegbaar vermoeden: de persoon die verantwoordelijk is voor de belastingen kan altijd een tegenbewijs leveren.

De Brusselse administratie geeft een verplicht certificaat uit om deze voorwaarden al dan niet te bevestigen.

4. Werking

De familiale onderneming dient deze verschillende voorwaarden minstens drie jaar lang, vanaf de datum van de schenking of vererving, te vervullen:

  • Er dient een reële economische activiteit uitgevoerd te worden

  • De onroerende goederen die deel uitmaakten van de overdracht mogen niet als hoofdverblijf gebruikt of gereserveerd worden

  • Het kapitaal van de onderneming mag niet verlaagd worden op grond van betalingen of terugbetalingen aan de aandeelhouders

  • De plaats van feitelijk bestuur mag niet worden verplaatst naar een staat buiten de Europese Unie

5. Verbod

Deze regeling geldt niet voor schenkingen van familiale ondernemingen die door buitenlandse notarissen uitgevoerd worden, om zodoende de betaling van registratierechten in België te vermijden.

Een niet-geregistreerde schenking ontsnapt aan de Belgische belasting en aan de voornoemde voorwaarden. In dat geval dient de schenker minstens drie jaar lang in leven te blijven, om successierechten te kunnen vermijden.

Lees binnenkort ons volgende 'expertise-punt' over de uitbreiding van de Belgische beursbelasting naar 'buitenlandse tussenpersonen'.

Top